Wytłumaczyć WRC: Dyferencjały

W naszej serii artykułów wyjaśniających WRC opisywaliśmy już aerodynamikę, karty czasów i zawieszenie. Teraz przyszła pora na dyferencjały. Opowie o nich Francois Xavier Demaison, inżynier w Citroën Junior Rally Team.

Przekazywanie napędu w samochodach WRC składa się z trzech dyferencjałów (w gwarze rajdowej „dyfrów”): tylni, przedni i centralny. Przekazują one napęd na poszczególne koło i ułatwiają skręcać. Nazwa urządzenia pochodzi od słowa „difference”, co znaczy „różnica”. – „Bez dyferencjałów samochód zachowywałby się jak czołg z dwiema gąsienicami poruszającymi się z tą samą prędkością. Patrząc praktycznie czołg nie powinien skręcać, jednak jest to możliwie dzięki zwalnianiu obrotów przez jedną z gąsienic” – powiedział Demaison.

Podobnie jest w samochodzie rajdowym. Przednie i tylne dyferencjały są nazywane inaczej ograniczającymi poślizg. Znajdują się pomiędzy kołami osi. Gdy jedno koło traci przyczepność przez zbyt wielką moc przekazaną na koło, dyferencjał przekazuje ten nadmiar na koło nie będące w poślizgu. Zadaniem tych dyfrów jest, aby koło będące na wewnętrznej stronie zakrętu wolniej się obracało niż to z zewnątrz.

Jednak to nie wszystko. Przed rokiem 2006 przednie i tylne dyferencjały były znane jako „aktywne”, ponieważ kontrolowane przez program komputerowy, obliczały i przekazywały odpowiednią moc na dane koło. Dzięki temu samochód uzyskiwał najlepszą trakcję w danym momencie. Odpowiednie połączenia z kokpitem kierowcy pozwalały na dostrajanie ustawień dyferencjałów.

Od sezonu 2006 przednie i tylne dyfry zamieniono na tzw „pasywne”, czyli mechaniczne. Wykonują tę samą pracę jak wcześniej, jednak używają wewnętrznego systemu przełożeń i zacisków, aby kontrolować moc zamiast elektronicznych systemów i hydraulicznych tłoków.

Mechaniczne dyfry są również dostrajane przez kierowców, jednak tylko w ograniczonym zakresie. Można kontrolować przełożenia i kąty blokowania. Większe zmiany można dokonywać w serwisie.

Centralny dyferencjał ustawia prowadzenie samochodu poprzez rozkład mocy na poszczególne osie. Po dziś dzień jest to typ aktywnego dyfra, kontrolowany przez komputer i układ hydrauliczny. Można zmieniać jego ustawienia podczas jazdy samochodem. Różnica między podsterownością i nadsterownością może być kontrolowana poprzez zwiększenie bądź zmniejszenie mocy przekazywanej na tylne koła. Centralny dyferencjał pełnił ważną rolę podczas jazdy po nawrotach. Połączony z systemem hamulca ręcznego. Gdy hamulec jest używany, dyfer odcina napęd, aby tylne koła się mogły zablokować.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *